Czytelnia

Homilia

Jezus to najświętsze imię, jakie ludzie mają na ziemi. Często dodajemy jeszcze słowo „Pan”, które starożytni odnosili zawsze do Boga. Obok niego są jeszcze dwa imiona, które czcimy od wieków: Maryja i Józef. Kto chce poznać, że Jezus Chrystus jest Bogiem, ten musi poznawać całą Trójcę Świętą. Czyli, jakim jest Jezus wobec Ojca w niebie i jak dzieli się swoim Świętym Duchem z ludźmi, jednocząc ich i wprowadzając w Jego Boskie życie kierujące ku Ojcu. Ale chcąc wiedzieć, jakim człowiekiem był Jezus, trzeba patrzeć na Jego życie w Nazarecie. Mieszkał tam przez trzydzieści lat, a Jego najbliższymi towarzyszami życiowej drogi byli Józef i Maryja, Jego Matka.

Na kartach Ewangelii Mateusza, Marka, Łukasza kilka razy pojawia się imię Józefa w kontekście, który coraz wyraźniej określa rolę Józefa w misterium Jezusa, Boga-Człowieka. Widzimy go, gdy anioł objawił mu tajemnicę wcielenia (por. Mt 1, 20-21), potem już w Betlejem przy Dzieciątku, a wreszcie w Jerozolimie, gdy razem z Maryją szukali Jezusa. Kiedy znaleźli Go w świątyni wykładającego Pismo i odpowiadającego na pytania, zdziwili się bardzo, że odszedł od nich. A Jezus odpowiedział: „'Czemuście mnie szukali? Czy nie wiedzieliście, że powinienem być w tym, co należy do mego Ojca?'. Oni jednak nie zrozumieli tego, co im powiedział” (Łk 2, 49-50). Czasem rodzice mogą też czegoś nie rozumieć, o co dzieci pytają, zwłaszcza jeśli dotyczy to spraw Bożych.

Ale najważniejszy stosunek Jezusa do Józefa i Maryi św. Łukasz określił jako: był im poddany (por. Łk 2, 51). Co sprawiło, że Jezus był poddany Józefowi i Maryi? Czym się wyróżniał Józef, że Jezus poddał mu się w posłuszeństwie, choć – jak przed chwilą mówiliśmy – wiedział więcej, ponieważ był i Bogiem, i Człowiekiem? Józef był mężem roztropnym i sprawiedliwym (por. Mt 1, 19), a Bóg chciał uczcić w tym człowieku, który opiekował się Maryją i Jezusem, te właśnie cechy: roztropność i sprawiedliwość. Te dwa pojęcia są nam znane, ale nie wiem, czy wszyscy je dobrze rozumiemy, zwłaszcza że bardzo często u nas, ludzi żyjących w Europie, pobrzmiewa greckie znaczenie słowa „roztropny” i „sprawiedliwy” wywodzące się z filozofii greckiej. Tam uważano, że człowiek sam z siebie może być roztropny i sprawiedliwy. Sprawiedliwy to ten, który każdemu człowiekowi daje to, co mu się należy. Ale skąd można wiedzieć, co się komu należy? Są ludzie starzy, młodzi, są dzieci; każdemu trzeba dać coś innego. Są ludzie czasem ubogo ubrani, a mają ogromne bogactwo duchowe, a nieraz pogardza się nimi sądząc powierzchownie. I odwrotnie: mogą być ludzie bardzo piękni dla oka, a wewnątrz duchowi żebracy, którzy nic nie mają, a czasem nawet zło.

Tak sądzili Grecy, a my też często błądzimy, idąc ich śladami. Biblia natomiast mówi inaczej. Sprawiedliwym jest ten, kto chodzi wobec Boga, chodzi w obecności Bożej i jest wierny temu, co Bóg chce każdemu dać. A tylko jeden Bóg wie, co każdemu się naprawdę należy. Józef chodził z Panem Jezusem, chronił Go przed Herodem, był z Nim w warsztacie stolarskim, chodził z Nim na święta wielkanocne do Jerozolimy. Chodził z Jezusem, który jest Bogiem. Chodził za Jezusem, wpatrywał się w Jezusa, był wierny Bogu i Jego woli. I dlatego ta wierność Józefa jest nazwana sprawiedliwością, to jest mąż sprawiedliwy.

Można by teraz rodzicom zaproponować: jeśli szukacie modelu wychowania, u Józefa można się nauczyć wielu rzeczy – roztropnej sprawiedliwości, takiej, która nie mierzy według wagi czasem zafałszowanej przez omylnego człowieka, ale mierzy według oceny Boga. Kto chce dobrze wychować dzieci, musi sam wpierw chodzić w obliczu Boga, musi się bać Boga, musi być posłuszny Bogu. A wtedy dzieci, wpatrując się w takiego ojca, w taką matkę, nabierają tej roztropności i sprawiedliwości. Uczą się wierności Bogu i prawidłowych odniesień międzyludzkich.

Tego nas dzisiaj uczy pokorny i wierny sługa Boga, św. Józef – mąż roztropny i sprawiedliwy, jeden z Rodziny nazaretańskiej. Imię, obok Maryi i Jezusa, najbardziej nam bliskie. Wspominamy Józefa dzisiaj podczas Mszy świętej, gdzie jest obecny Chrystus, a z Nim i Matka Jego, i ziemski opiekun – św. Józef.

Ks. Bp Wacław Świerzawski
"Pan jest dla nas" - 1987